EN 
VI 
ZH Trong vận tải biển quốc tế, tổng chi phí một lô hàng không chỉ bao gồm cước tàu mà còn có nhiều khoản phụ phí tại cảng đi và cảng đến. Hiểu rõ phí THC là gì giúp doanh nghiệp đọc đúng báo giá, xác định phạm vi dịch vụ và hạn chế những khoản chi ngoài dự toán khi xuất nhập khẩu hàng hóa.
1. Phí THC là gì? Cách tính phí xếp dỡ container tại cảng biển
1.1. Khái niệm THC và phạm vi chi phí trong vận tải FCL/LCL
THC (Terminal Handling Charge) là phụ phí khai thác tại cảng hoặc bến container, liên quan đến các hoạt động xếp dỡ và xử lý container theo phạm vi dịch vụ áp dụng. Khoản phí này thường được hãng tàu hoặc đơn vị vận chuyển thể hiện riêng trong báo giá, nhưng cách thu và mức thu phụ thuộc tuyến, cảng, hãng tàu và điều kiện hợp đồng.
THC đầu xuất (THC at Origin) áp dụng tại cảng đi, còn THC đầu nhập (THC at Destination) áp dụng tại cảng đến. Với hàng FCL, phí thường được báo theo container 20 feet hoặc 40 feet; với hàng LCL, phí khai thác có thể được phân bổ theo trọng lượng, thể tích hoặc quy tắc tính phí của đơn vị gom hàng. Doanh nghiệp cần kiểm tra đơn vị tính thực tế thay vì mặc định hai loại dịch vụ có cách thu giống nhau.
THC không đồng nghĩa với cước biển (Ocean Freight), phí lưu bãi hay phí lưu container. Cước biển là chi phí vận chuyển giữa các cảng; phí lưu bãi liên quan đến thời gian hàng hoặc container nằm tại bãi theo biểu phí áp dụng; còn phí lưu container có thể phát sinh khi sử dụng thiết bị quá thời hạn miễn phí. Các khoản này cần được phân biệt khi lập dự toán logistics.
1.2. Cách đối chiếu THC trên báo giá và phân bổ trách nhiệm thanh toán
Khi nhận báo giá, hãy kiểm tra riêng ba nhóm: Origin Charges, Ocean Freight và Destination Charges. Đối chiếu xem THC đã nằm trong giá trọn gói hay chưa, mức phí áp dụng cho loại container nào, đồng tiền thanh toán, thời hạn hiệu lực và các điều kiện loại trừ. Hai báo giá có cước biển khác nhau chưa chắc có tổng chi phí khác nhau nếu một bên đã gộp phụ phí còn bên kia tách riêng.
Trách nhiệm thanh toán cần được xác định theo điều kiện Incoterms 2026 đã thỏa thuận, hợp đồng mua bán và hợp đồng vận chuyển thực tế. Với FOB, CFR, CIF hoặc FCA, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào tên điều kiện để kết luận một khoản THC cụ thể chắc chắn do bên nào trả; cần xem phạm vi chi phí và thỏa thuận thực tế tại từng đầu giao nhận.
Ví dụ, báo giá A có cước biển 800 USD/container và đã bao gồm THC đầu xuất, trong khi báo giá B có cước 750 USD nhưng thu thêm 80 USD THC đầu xuất. Nếu các điều kiện khác tương đương, tổng phần chi phí đang xét lần lượt là 800 USD và 830 USD. Vì vậy, hãy chuẩn hóa phạm vi dịch vụ trước khi lựa chọn nhà vận chuyển.
2. Phân biệt 4 nhóm phụ phí hãng tàu: CIC, LSS, D/O và DEM/DET
2.1. Phí CIC và LSS: Phụ phí mất cân đối container và nhiên liệu lưu huỳnh thấp
CIC (Container Imbalance Charge) là phụ phí liên quan đến tình trạng mất cân đối container giữa các khu vực, có thể nhằm bù đắp chi phí điều chuyển container rỗng. Việc áp dụng phụ thuộc vào tuyến vận chuyển, tình hình thiết bị, hãng tàu và thời điểm khai thác; không phải lô hàng nào cũng chịu cùng một mức CIC.
LSS (Low Sulphur Surcharge) là phụ phí liên quan đến chi phí nhiên liệu đáp ứng yêu cầu giới hạn lưu huỳnh đối với tuyến hoặc khu vực vận tải áp dụng. Cách thu có thể khác nhau giữa hãng tàu và tuyến, do đó doanh nghiệp cần kiểm tra thông báo phụ phí có hiệu lực tại thời điểm booking thay vì dùng một mức tham khảo cố định.
Hai khoản phí này khác nhau về nguyên nhân: CIC gắn với cân đối thiết bị container, còn LSS liên quan đến chi phí nhiên liệu. Khi rà soát báo giá, hãy xác định khoản nào được thu, tính theo container hay đơn vị khác, áp dụng tại đầu xuất hay đầu nhập và đã nằm trong cước hay chưa. Không nên cộng một mức phí dự kiến vào mọi lô hàng khi chưa có xác nhận từ đơn vị vận chuyển.
2.2. Phí D/O và phí DEM/DET: Chi phí nhận hàng và sử dụng container quá hạn
D/O (Delivery Order Fee) là phí phát hành hoặc xử lý lệnh giao hàng tại đầu nhập theo quy trình của hãng tàu hoặc đơn vị phát hành. Trước khi thanh toán, doanh nghiệp cần kiểm tra bên thu phí, chứng từ yêu cầu, hình thức nhận lệnh và các khoản phải hoàn tất để được giải phóng hàng.
DEM (Demurrage) thường chỉ phí sử dụng container vượt thời gian miễn phí trong phạm vi cảng hoặc bãi; DET (Detention) thường liên quan đến việc giữ container bên ngoài cảng quá thời hạn cho phép trước khi trả rỗng. Tuy nhiên, cách định nghĩa, mốc tính và phạm vi áp dụng cụ thể phải căn cứ vào biểu phí cùng điều kiện của hãng tàu. Phí lưu bãi do cảng thu là khoản riêng, không nên mặc định đồng nhất với DEM hoặc DET.
Free Time là thời gian miễn phí được áp dụng theo điều kiện xác nhận cho lô hàng. Doanh nghiệp cần kiểm tra số ngày miễn phí, thời điểm bắt đầu và kết thúc, quy tắc tính ngày, ngày nghỉ nếu có quy định liên quan và biểu phí lũy tiến. Thông tin này nên được xác nhận trong booking hoặc Arrival Notice để chủ động kế hoạch lấy hàng và trả container rỗng.
Các nguyên nhân thường khiến DEM/DET phát sinh gồm chậm thông quan, thiếu chứng từ, chưa bố trí xe kéo, kho nhận hàng chưa sẵn sàng hoặc trả container rỗng trễ. Vì vậy, kiểm soát thời gian và tiến độ giao nhận quan trọng không kém việc thương lượng cước biển ban đầu.
3. Quy trình kiểm soát phụ phí từ lúc nhận báo giá đến khi lấy hàng
3.1. Checklist kiểm tra phụ phí và chứng từ trước khi xác nhận booking
Trước khi yêu cầu báo giá, doanh nghiệp nên chuẩn bị đầy đủ thông tin về cảng đi, cảng đến, tuyến vận chuyển, FCL/LCL, kích cỡ container, đặc tính hàng hóa, thời gian dự kiến và điều kiện Incoterms. Dữ liệu chính xác giúp đơn vị giao nhận xác định đúng phạm vi dịch vụ và hạn chế việc báo thiếu khoản phí cần thiết.
Yêu cầu báo giá thể hiện rõ các khoản THC, CIC, LSS, D/O, DEM/DET và phụ phí khác nếu áp dụng. Với từng khoản, cần có đơn vị tính, đồng tiền, đầu thu phí, thời hạn hiệu lực, điều kiện phát sinh và nội dung đã bao gồm hoặc chưa bao gồm. Sau khi chốt, hãy lưu báo giá, booking confirmation, hợp đồng dịch vụ và thông báo phụ phí liên quan để làm căn cứ đối soát.
Ở đầu nhập, cần kiểm tra Arrival Notice, vận đơn, yêu cầu thanh toán và hồ sơ nhận lệnh giao hàng. Đồng thời, chuẩn bị hóa đơn thương mại (Invoice), phiếu đóng gói (Packing List), tờ khai hải quan và giấy phép hoặc chứng từ chuyên ngành nếu mặt hàng thuộc diện quản lý. Có thể tham khảo hướng dẫn công khai của Tổng cục Hải quan Việt Nam để kiểm tra yêu cầu thủ tục theo từng trường hợp.
3.2. Phương pháp giảm chi phí phát sinh và đối soát hóa đơn hãng tàu
Hãy lập bảng theo dõi các mốc ETA, ngày nhận Arrival Notice, thời điểm hoàn tất thông quan, lấy hàng và trả container rỗng. Phân công rõ người phụ trách từng công việc, đồng thời phối hợp trước với đơn vị vận tải nội địa và kho nhận hàng để giảm nguy cơ vượt Free Time.
Trước khi hàng đến, doanh nghiệp nên rà soát mã HS dự kiến, chính sách mặt hàng, giấy phép và nghĩa vụ thuế; khi phù hợp, có thể chuẩn bị hồ sơ và phối hợp thông quan trước để rút ngắn thời gian xử lý. Các hướng dẫn của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cũng có thể hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật kiến thức ngành, nhưng yêu cầu pháp lý cụ thể vẫn cần đối chiếu với cơ quan có thẩm quyền.
Khi nhận hóa đơn, đối chiếu từng khoản với báo giá đã xác nhận, số lượng container, thời gian thực tế, số ngày tính phí và biểu phí áp dụng. Nếu có sai lệch về đơn vị tính, thời gian hoặc khoản thu chưa được giải thích rõ, hãy yêu cầu đơn vị phát hành cung cấp căn cứ trước khi hoàn tất đối soát. Lưu toàn bộ email, booking và chứng từ thanh toán để phục vụ xử lý khiếu nại khi cần.
4. Giải pháp dự toán và kiểm soát phụ phí vận tải biển cùng G-LOGS JSC
Để kiểm soát ngân sách, doanh nghiệp nên lập bảng tổng chi phí cho từng lô hàng, tách riêng cước biển, THC, CIC, LSS, D/O, DEM/DET và các khoản đầu xuất, đầu nhập khác nếu có. Bảng dự toán cần ghi rõ loại tiền, đơn vị tính, thời hạn báo giá và giả định sử dụng để tránh so sánh các phương án có phạm vi dịch vụ khác nhau.
G-LOGS JSC hỗ trợ doanh nghiệp xem xét phương án vận tải đường biển quốc tế theo hình thức FCL/LCL, nhu cầu vận chuyển hàng không và khai báo hải quan trọn gói, đồng thời phối hợp vận tải container nội địa khi cần. Phương án phù hợp cần dựa trên tuyến, đặc tính hàng, tiến độ giao hàng và tổng chi phí dự kiến, thay vì chỉ lựa chọn mức cước biển thấp nhất.
Với câu hỏi phí THC là gì, điểm quan trọng nhất là xác định đúng phạm vi thu, kiểm tra điều kiện áp dụng và đối chiếu tổng chi phí của toàn bộ hành trình. Không phải mọi phụ phí đều có thể loại bỏ, nhưng việc xác nhận trước, chuẩn bị chứng từ đúng hạn và theo dõi Free Time sẽ giúp doanh nghiệp chủ động ngân sách hơn. Liên hệ G-LOGS JSC để được tư vấn phương án vận chuyển FCL/LCL, air freight và khai báo hải quan phù hợp với lô hàng của bạn.
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ G-LOGISTICS (G-LOGS JSC)
Địa chỉ: Lầu 4, Tòa nhà Coalimex Building, 29 – 31 Đinh Bộ Lĩnh, Phường Bình Thạnh, Thành Phố Hồ Chí Minh.
Phone: (84) 28 3511 5354/5455
Email: info@g-logs.com
Website: www.g-logs.com
